Skandynawski modernizm

Skandynawski modernizm to baza IKEA: nie styl wybrany, ale styl odziedziczony. Kiedy Ingvar Kamprad w latach pięćdziesiątych zaczął zamawiać meble u podwykonawców pod Älmhult, lokalni stolarze już od dwóch pokoleń wytwarzali to, co Carl Malmsten, Bruno Mathsson, Hans Wegner i Alvar Aalto pokazali jako szwedzko-duńską drogę: jasne drewno, organiczne linie, funkcjonalizm złagodzony pokorą materiału. IKEA tego nie wymyśliła. IKEA umasowiła.

Pierwsze kanoniczne obiekty (fotel ÄGGET z 1956 roku z formowanej sklejki, komoda TORE Gillisa Lundgrena z 1959, obrotowy MILA z 1966) są bezpośrednim tłumaczeniem warsztatowego rzemiosła na język produkcji seryjnej. Sklejka zamiast giętej litej buczyny, melamina zamiast okleiny olejowanej, śruba imbusowa zamiast kołka. Estetyka się nie zmieniła. Zmieniła się gramatyka montażu.

Najczystszą wersję tego stylu w katalogu reprezentują projekty Bernta Petersena (duński warsztat przeniesiony do produkcji płaskiej paczki), Gillisa Lundgrena w jego umiarkowanym okresie, a później Thomasa Sandella, który w latach dziewięćdziesiątych przywrócił dyscyplinę proporcji do oferty, która zaczynała się rozjeżdżać. To styl, który przetrwał każdą modę, bo nigdy nią nie był: był po prostu sposobem, w jaki Skandynawia robi meble od stu lat. IKEA dodała do tego cenę.