Japonizm

Japoński wpływ na IKEA zaczyna się w 1973 roku, kiedy do działu projektowego w Älmhult przyjeżdża młody projektant z Tokio, Noboru Nakamura. Trzy lata później wychodzi POEM: fotel z giętej sklejki w jasnym lakierze, z luźną poduchą, oparty na zasadzie, którą Nakamura nazywał później “wygodą bez wagi”. W 1991 POEM jest przemianowany na POÄNG, niewiele zmieniając swoją sylwetkę, i staje się jednym z najdłużej produkowanych mebli w historii firmy. Razem z POEM przyszły PLANKTON, NACKA, później KLIPPAN: sofa o proporcjach niemal niemożliwych do osiągnięcia w skandynawskim szkielecie, a normalnych dla zachodniej interpretacji niskiego stołka w stylu japońskim.

Wpływ tej szkoły jest subtelny i łatwo go przegapić, bo nigdy nie poszedł w stronę dosłownych cytatów (brak tatami, brak shoji, brak czarnych laków). To raczej redukcja proporcji: niskie oparcia, długie poziome linie, brak grubych nóg, brak masywnych podłokietników. Materiał pozostaje skandynawski (buczyna, sklejka, len), ale gramatyka jest japońska. To jest wabi-sabi przepuszczone przez fabrykę w Älmhult.

Styl ten nie ma własnej dekady, bo Nakamura pracował dla IKEA przez prawie pięćdziesiąt lat, do swojej śmierci w 2023 roku. Jego projekty stoją w katalogu obok pop-artowej eksplozji TAJT-a, hi-techowej JARPEN, allmoge LEKSVIK, i wyglądają inaczej niż wszystko inne, z czego dziś korzysta klient IKEA. Jeśli kupisz POÄNG dziś, kupujesz mebel, który pod skórą jest niemal niezmieniony od 1976 roku. To w archiwum vintage IKEA najbardziej spokojna pozycja.